Trong một động thái hiếm khi xảy ra, các ủy viên hội đồng Nobel Hòa bình công khai bảo vệ sự lựa chọn của mình và nói rằng người được nhận giải năm nay hoàn toàn xứng đáng.

Chủ tịch hội đồng Nobel Thorbjorn Jagland cầm trong tay bức ảnh Obama trong ngày công bố giải Nobel Hòa bình 2009. Ảnh: AP.

Giải Nobel Hòa bình cao quý năm nay sẽ được trao cho Tổng thống Mỹ Barack Obama, vì những nỗ lực phi thường của ông trong ngoại giao và xây dựng đoàn kết giữa các dân tộc, tuyên bố của Ủy ban đưa ra trước đó cho hay.

Việc chọn Obama để trao giải làm dấy lên nhiều lời chỉ trích, trong đó có những bình luận cho rằng Hội đồng đã quá vội vàng, bởi Obama mới làm tổng thống được 8 tháng và chưa có thành tựu cụ thể.

Bác bỏ những chỉ trích đó, chủ tịch hội đồng Thorbjorn Jagland phát biểu: "Chúng tôi hoàn toàn phản đối. Ông ấy nhận được phần thưởng cho những gì mình đã làm".

Jagland chỉ ra nỗ lực của Obama trong việc hàn gắn sự chia rẽ giữa phương Tây và thế giới đạo Hồi, cũng như thay đổi phương án phòng thủ tên lửa do cựu tổng thống Mỹ George Bush đề ra tại châu Âu.

"Tất cả những điều này đã góp phần mang lại, không hẳn là một thế giới an toàn hơn, nhưng là một thế giới bớt căng thẳng hơn", Jagland nói.

Với ủy viên kỳ cựu Inger-Marie Ytterhorn - từng nằm trong hội đồng Nobel 9 năm, đánh giá cao thái độ của Obama khi ông nói về giải thưởng trong một cuộc họp báo tại Nhà Trắng vào tuần trước.

"Tôi nhìn vào khuôn mặt ông ấy trên TV và càng khẳng định rằng ông ấy sẽ nhận giải thưởng và đến Na Uy, cho dù ông ấy trông không được hạnh phúc cho lắm", bà nói với AP. "Obama đang đối mặt với nhiều vấn đề ngay trong nước Mỹ, sự thất nghiệp, cải cách vấn đề chăm sóc sức khỏe".

Bà cũng thừa nhận giải thưởng có thể là một áp lực lên Obama, bởi nó khiến người ta kỳ vọng ở ông nhiều hơn và cũng đặt vào tay những người chỉ trích một thứ vũ khí lợi hại.

Tuy vậy bà tuyên bố: "Cho dù chúng tôi trao giải thưởng cho ai thì cũng luôn có cuộc tranh cãi gay gắt về điều đó, vì vậy dư luận xung quanh Obama không có gì là bất ngờ".

Tuy nhiên, điều khác thường là ở chỗ hội đồng trao giải Nobel đã lên tiếng công khai về sự lựa chọn của mình. Kể cả những người theo dõi giải Nobel sát sao nhất cũng bất ngờ trước phần thưởng dành cho Obama - họ không nghĩ vị tân tổng thống nước Mỹ - mới nắm chức chưa được hai tuần trước thời hạn đề cử vào ngày 1/2 - lại được.

Jagland khẳng định chưa có một vấn đề nào đối với hội đồng Nobel khi họ luôn tuân theo những chỉ dẫn do nhà bác học Alfred Nobel người Thụy Điển lập ra trong di chúc năm 1895.

"Alfred Nobel viết rằng giải thưởng sẽ được trao cho người đóng góp nhiều nhất vào sự phát triển hòa bình trong năm trước đó".

"Ai làm được nhiều hơn Barack Obama?", Jagland nói.

Aagot Valle, một chính trị gia Na Uy tham gia hội đồng Nobel năm nay, cũng phủ nhận ý kiến cho rằng Obama không xứng đáng với danh dự này.

"Bạn có nghĩ rằng những lời nhận xét như vậy là coi thường Obama? Những người đó ở đâu ra vậy", Valle nói. "Tất nhiên mọi tranh cãi đều cần được cân nhắc kỹ lưỡng. Tôi chẳng ngại tranh luận về quyết định trao giải này".

Theo hội đồng, các nhà lãnh đạo thế giới hầu như phản ứng tích cực trước giải thưởng dành cho Obama, còn hầu hết lời chỉ trích đến từ truyền thông và những đối thủ của Tổng thống Mỹ.

Trong buổi công bố giải thưởng vào ngày 9/10, hội đồng đã ca ngợi sự thay đổi trong bầu không khí chính trị toàn cầu, bắt nguồn từ lời kêu gọi hòa bình và hợp tác mà Obama đưa ra. Họ cũng ca ngợi lời cam kết của ông trong việc giảm kho vũ khí hạt nhân của thế giới, giảm xung đột giữa Mỹ với các nước đạo Hồi và tăng cường vai trò của Mỹ trong cuộc chiến chống lại sự biến đổi khí hậu.

Nhà Trắng từ chối bình luận về những lời nhận xét mà hội đồng Nobel đưa ra hôm qua.

Tuy nhiên, trước đó Obama đã bày tỏ sự ngạc nhiên và bối rối khi biết tin và nói rằng giải thưởng "không nên được coi là sự ghi nhận những thành tựu của bản thân tôi, mà là sự khẳng định vai trò lãnh đạo của Mỹ nhân danh nguyện vọng của người dân tại mọi quốc gia".

Diệu Minh