Cây bút hàng đầu của phong trào Thơ Mới, tác giả của 'Nhớ con sông quê hương', 'Quê hương' hay 'Em chờ anh'... trút hơi thở cuối cùng lúc 12h ngày 16/7 tại Hà Nội sau hơn 10 năm nằm liệt giường vì căn bệnh xuất huyết não. Ông hưởng thọ 89 tuổi.
Tế Hanh tên thật là Trần Tế Hanh, sinh ngày 20/6/1921 trong một gia đình nhà Nho nghèo ở thôn Đông Yên, xã Bình Dương, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. 15 tuổi, nhà thơ khăn gói ra kinh đô Huế học trung học. Chính nơi đây, ông bắt đầu gặp gỡ, giao lưu với nhiều tác giả của phong trào Thơ Mới và trở thành một trong những cây bút từng làm nên một thời đại hoàng kim cho thi ca Việt Nam.
|

|
| Nhà thơ Tế Hanh là một trong những cây bút hàng đầu của phong trào Thơ Mới, có đóng góp lớn cho nền thi ca Việt Nam. Ảnh tư liệu. |
Bạn đọc yêu thơ biết tới Tế Hanh qua nhiều tác phẩm như Nghẹn ngào (1939), Hoa niên (1944), Lòng miền Nam (1956), Chuyện em bé cười ra đồng tiền (1960),
Hai nửa yêu thương (1967), Con đường và dòng sông (1980), Vườn xưa (1992)
hay Em chờ anh (1993). Đặc biệt, thi nhân viết rất nhiều về nỗi nhớ của người xa quê, qua các bài như Quê hương, Nhớ con sông quê hương... Ông từng được nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt I năm 1996 vì những đóng góp lớn trong thi ca.
|

|
| Chứng xuất huyết não đã khiến nhà thơ phải nằm trên giường bệnh suốt hơn 10 năm. Ảnh: Trần Đăng. |
Vào những năm 1980, Tế Hanh bị đau mắt, rồi ông mù dần. Hơn 10 năm trước, nhà thơ ngã bệnh nặng và nằm liệt giường, lúc mê lúc tỉnh. Những lúc tỉnh táo, ông vẫn nghe thơ, đón bạn bè đến thăm. Nhưng mấy năm gần đây, nhà thơ gần như sống thực vật.
Tùng Dương
|
Một số bài thơ tiêu biểu của Tế Hanh:
Nhớ con sông Quê hương
Quê hương tôi có con sông xanh biếc Nước gương trong soi tóc những hàng tre Tâm hồn tôi là một buổi trưa hè Tỏa nắng xuống lòng sông lấp loáng
Chẳng biết nước có giữ ngày giữ tháng Giữ bao nhiêu kỉ niệm của dòng trôi Hỡi con sông đã tắm cả đời tôi Tôi giữ mãi mối tình mới mẻ
Sông của quê hương sông của tuổi trẻ Sông của miền Nam nước Việt thân yêu Khi bờ tre ríu rít tiếng chim kêu Khi mặt nước chập chờn con cá nhảy Bạn bè tôi tụm năm tụm bẩy Bầy chim non bơi lội trên sông
Tôi đưa tay ôm nước vào lòng Sông mở nước ôm tôi vào dạ Chúng tôi lớn lên mỗi người mỗi ngả Kẻ sớm khuya chài lưới bên sông Kẻ cuốc cày mưa nắng ngoài đồng Tôi cầm súng xa nhà đi kháng chiến Nhưng lòng tôi như mưa nguồn gió biển Vẫn trở về lưu luyến bên sông
Tôi hôm nay sống trong lòng miền Bắc Sờ lên ngực nghe trái tim thầm nhắc Hai tiếng thiêng liêng hai tiếng miền Nam Tôi nhớ không nguôi ánh nắng màu vàng Tôi quên sao được sắc trời xanh biếc Tôi nhớ cả những người không quen biết Có những trưa tôi đứng dưới hàng cây
Bỗng nghe dâng cả một nỗi tràn đầy Hình ảnh con sông quê mát rượi Lai láng chảy lòng tôi như suối tưới Quê hương ơi lòng tôi cũng như sông Tình Bắc Nam chung chảy một dòng Không ghềnh thác nào ngăn cản được
Tôi sẽ lại nơi tôi hằng mơ ước Tôi sẽ về sông nước của quê hương Tôi sẽ về sông nước của tình thương
Giữa em và anh
Anh như người bốn phía mưa rơi Em bỗng đến và cuộc đời hửng nắng Giữa hai ta còn muôn ngàn im lặng Anh vẫn nghe xao động bao lời
Tưởng con sông đến khúc trôi êm Mùa hạ hết và mùa thu sắp đến Anh lại thấy lòng mình xao xuyến Bởi một cái nhìn xa thẳm của em
Em biết không? Giữa anh và em Không nói được nhiều hơn là nói được Như khi chúng ta nhìn dòng nước Giữa thuyền và bến, giữa bến và thuyền.
Ngày mai kia trong biến động liên hồi Anh không thể giữ cả những gì yêu quí nhất Nhưng tình anh đối với em không thể mất Như bao tình yêu chân thật trên đời. |